Mediteren als het moeilijk is

mind space

Als je soms last van angst hebt, heftige emoties of verdriet, of als je weleens in paniek raakt, is mediteren heel moeilijk. Terwijl je er juist op die momenten heel veel baat bij zou kunnen hebben. Maar… hoe pak je dat aan?

Kalmte en rust?

Het eerste waar de meeste mensen aan denken bij meditatie, is kalmte en rust. Meditatie kan je inderdaad kalmeren, maar als je dat als ‘doel’ van meditatie ziet, zit dat idee je vaak in de weg. Je komt namelijk alles tegen wat er speelt, en dat hoeft niet altijd rust of kalmte te zijn. Zodra je zit in stilte komen er gedachten op, die je gemoedstoestand van dat moment laten zien, zo werkt onze geest nu eenmaal. Wanneer kritische gedachten in volle hevigheid naar boven komen, kan je vaak nog lastig met milde aandacht naar jezelf en je ervaringen kijken.

Mindfulness is het hebben van aandacht voor je ervaringen op een niet veroordelende en vriendelijke manier. Als je begint met mediteren en in stilte zitten, wordt er echter een kermis in je hoofd opgezet. Daar heeft iedereen last van. Vaak zijn het gedachten aan gebeurtenissen in het verleden of plannen voor de toekomst.

Gekleurde gedachten

Als je veel emotie of angst hebt, dan zullen je gedachten op die manier gekleurd worden. In stilte zittend alleen met je gedachten, hebben doemscenario’s, verwijten en oordelen dan vrij spel. Daarom is mediteren ook zo moeilijk, als je het moeilijk hebt. Eerst komt een lastige gedachte op die zich aan je opdringt. Vervolgens komen er mantra’s zoals “Ik moet rustig zijn” of “Ik moet niet oordelen”, die de meditatie nog verder onder druk zetten.

Precies als je de effecten van meditatie het beste kan gebruiken, is het het aller moeilijkst om ze te bereiken. Dit zet de noodzaak van je beoefening onder druk. Het zorgt dat je bijna gedoemd bent om te falen, omdat het de mildheid die centraal staat in meditatie eruit haalt. Je kan gaan denken dat meditatie op zulke momenten een averechts effect heeft. Door een vergrootglas te krijgen op precies de gevoelens die onprettig zijn, wordt je geconfronteerd met de dingen die je juist wil ontlopen door te mediteren.

Meditatietips & Zelfcompassie

In dit gelinkte artikel staan goede tips om juist op de moeilijke momenten met meditatie aan de slag te gaan, die ik hieronder puntsgewijs heb overgenomen. Met zelfcompassie kun je ankers in je meditatie inbouwen die je steeds verder helpen in je beoefening:

1. Ga rustig zitten in je meditatiehouding
2. Begin met het erkennen van je gevoelens, en zeg met een innerlijke stem zoiets als: “Ik heb het heel moeilijk. Deze pijn is echt, en voelt heel intens” herhaal dit mantra en pas de woorden zo nodig aan je eigen situatie aan.
3. Breng je aandacht naar de ademhaling. En voel gedurende 1 ademteug hoe de lucht je lijf naar binnen en buiten stroomt.
4. Blijf je mantra herhalen en voeg, als je wil toe: “ook al heb ik pijn en heb ik het moeilijk, ik ben voor mijzelf aan het zorgen”
5. Breng je aandacht weer naar je ademhaling, terwijl je de lucht voelt komen en gaan.
6. Gebruik woorden en mantra’s van zelfcompassie als anker. Zeg dingen als “Dit is moeilijk en ik voel het. Ik hoef niet rustig te zijn of kalm, ik mag het ook moeilijk vinden als dat zo is”
7. Wissel je aandacht voor je manra’s en ondersteunende woorden af met aandacht voor de ademhaling.
8. Zeg dingen zoals: “Ook al heb ik nog steeds pijn, ik ben ook nog steeds aan het oefenen, en ik zorg ook nog steeds voor mijzelf.”
9. Ga zo in de meditatie door, steeds je ademhaling voelend, en vriendelijke woorden zeggend tegen jezelf. Concentreer je erop om steeds je aandacht te brengen naar een mantra van compassie en herhaal de spreuken net zolang tot je ze echt hoort. Laat je woorden van compassie en zelfacceptatie je helpen om je innerlijke criticus de mond snoeren.

 

Heb jij het ook weleens moeilijk in meditatie (of daarbuiten)? Hoe ga jij ermee om?